«Νέα Φιλοσοφία ή Νέα Απάτη;» Του Χρήστου Κ. Πολίτη

Νέα Φιλοσοφία ή Νέα Απάτη;

Το 1977 εμφανίστηκε στους κύκλους της γαλλικής διανόησης ένα παράξενο είδος. Το ονόμασαν «νέοι γάλλοι φιλόσοφοι» και οι κυριότεροι εκπρόσωποί του ήταν τέσσερεις: Ο Μπερνάρ-Ανρί Λεβί, ο Αντρέ Γκλικσμάν , ο Αλέν Φίνκιελκροτ και ο Πασκάλ Μπρικνέρ. Δεν ήταν ουτε βαθυστόχαστοι αναλυτές ούτε εκθαμβωτικά ευφυείς. Αντίθετα, ήταν μάλλον αλαζόνες και ματαιόδοξοι. Μπορεί να μην έγιναν ποτέ πραγματικοί φιλόσοφοι , η ιστορία απέδειξε όμως ότι κάτι τέτοιο δεν τους στοιχισε και ιδιαίτερα ,αφού πολλοί από αυτούς μπαινόβγαιναν και μπαινοβγαίνουν και σήμερα στο προεδρικό μέγαρο (ιδιαιτέρως επι εποχής Σαρκοζί ,με την θατσερική δεξιά του οποίου είχαν συσπειρωθεί με προεξάρχοντες τον Αντρέ Γκλουκσμάν και τον Πασκάλ Μπρικνέρ αφού κατα τα λεγομενά τους ήταν«η μόνη που γεννά νέες ιδέες»).. Ταξίδευαν επίσης με ιδιωτικό τζετ σε διάφορες προβληματικές περιοχές (ο BHL στη Λιβύη, ο Γκλικσμάν στην Τσετσενία, ο Φίνκιελκροτ στη Σερβία, και όλοι μαζί στο Ιράκ.

Γενικά οι Νέοι Φιλόσοφοι, όπως αποκαλούν τη διανόηση που εισέδυσε στη Γαλλία στα τέλη της δεκαετίας του ’70, δεν χαίρουν εκτιμήσεως στην ίδια τους τη χώρα· και όχι μόνο -θεωρούνται οι μεγαλύτεροι τσαρλατάνοι του πνεύματος και η εποχή τους χαρακτηρίζεται η χρυσή εποχή της μετριότητας. Πρόκειται για πρώην μαοϊκούς που εξαίφνης ανέλαμψαν ή είδαν το φως το «αληθινό» και αποφάσισαν εν μία νυκτί ότι είναι ουμανιστές εναντίον του ολοκληρωτισμού, δηλαδή πιάσ’ τ’ αυγό και κούρευ ‘το.

Ενας απο αυτούς που τυγχάνει να είναι και ο κύριος εφραστής αυτού του ρεύματος(αναφέρομαι βέβαια στον Μπερνάρ-Ανρί Λεβί) μας επισκέφτηκε πριν απο λίγα χρόνια και εμφανίστηκε στο «Παλλάς». Εκεί παρουσίασε το έργο του «Αναζητώντας την Ευρώπη»

Ηδη η Πέπη Ρηγοπούλου μάς είπε, πολύ ευγενικά, τι έγραψαν γι’ αυτόν τον σαλτιμπάγκο της νέας φιλοσοφίας ο Πιερ Βιντάλ-Νακέ και ο Κορνήλιος Καστοριάδης.Μας κάνει γνωστά λοιπόν η κυρία Ρηγοπούλου τα παρακάτω ενδιαφέροντα.

Το 1979 ο Βιντάλ Νακέ σε μια επιστολή του στο περιοδικό «Νουβέλ Ομπσερβατέρ» κατήγγειλε ότι το βιβλίο «Η διαθήκη του θεού» του κυρίου Ανρί Λεβί «βρίθει από χονδροειδή λάθη (…) ψευδείς παραπομπές και παραληρηματικές απόψεις (…)». «Θα παρουσιάσω εδώ, γράφει ο Νακέ, μία ανθολογία μαργαριταριών (σχετικών με την ελληνική και τη βιβλική ιστορία) άξιων ενός μέτριου υποψήφιου για το Μπακαλορεά». Σταχυολογώ μόνον ένα: Οτι, κατά τον συγγραφέα της «Διαθήκης», η Αντιγόνη του Σοφοκλή (της οποίας ο μύθος αναφέρεται σε εποχή πριν από τον Τρωικό Πόλεμο) μας πληροφορεί για τις συνθήκες της… Θήβας τον 5ο αιώνα!

Ο κύριος Λεβί απάντησε ότι είναι θύμα αστυνόμευσης της σκέψης. Την ίδια εποχή ο Κορνήλιος Καστοριάδης χαρακτήριζε το ρεύμα των νέων φιλοσόφων «βιομηχανία του κενού» ή, σύμφωνα με μια διατύπωσή του που έτυχε να ακούσω( η κυρία Ρηγοπούλου) σε προφορική του παράδοση, «ψευδοϋποσοφιστές της αριστερής όχθης».

Είναι κι άλλοι [πολλοί άλλοι] που έχουν εξευτελίσει τους Νέους Φιλοσόφους και έχουν αποδείξει με επιχειρήματα ότι είναι φερέφωνα της εξουσίας· απλώς πασπαλίζουν τον λόγο τους με μια αντιεξουσιαστική [χρυσό]σκονη και περιφέρονται όπου τους καλεί το «καθήκον». Είναι δηλαδή ένα περιφερόμενο φουσκωμένο ασκί, παρασυρόμενο μάλλον από τη μαγεία της εξουσίας· διότι διαθέτει και η εξουσία τους ανέμους της, πώς να το κάνουμε, είτε γαλλικοί είναι αυτοί είτε ελληνικοί είτε λατινοαμερικανικοί και δεν συμμαζεύεται.

Αυτοί οι άνθρωποι δεν ρωτάνε πια «τι ξέρουμε» (ποια είναι, διάολε, η πραγματικότητα), αλλά «τι μπορούμε να καταλάβουμε». Και βέβαια καταλαβαίνουν ό,τι οι εξουσίες τούς «επιτρέπουν» να καταλάβουν. Δεν σκέπτονται για τον εαυτό τους, σκέπτονται για τους κυρίαρχους. Και κοκορεύονται και από πάνω, παρ’ ότι συγχέουν την εποχή των τραγικών μας ποιητών με την προομηρική εποχή -και εξακολουθούν να μην ντρέπονται.Δεν ντρέπονται βέβαια να εκφράσουν το μίσος τους και στο Νόαμ Τσομσκι  τον πιο σημαντικό γλωσσολόγο του δευτέρου μισού του 20ού αιώνα καθώς οι πολιτικές του θέσεις, ριζοσπαστικές και αναρχικές, είναι αυτές που ενοχλουν, εισπράτωντας βέβαια εκ μέρους του μεγάλου αυτού διανοητή την πλήρη περιφρόνηση.Δεν ντρέπονται επίσης να εκθειάζουν του Νατοϊκούς βομβαρδισμούς στη Σερβία. Αλλά ευτυχώς, για λίγο ακόμα θα μας απασχολήσουν.

Ωφειλόμενες διευκρινίσεις: Η κυρία Πέπη(Καλλιόπη) Ρηγοπούλου στην οποία αναφέρομαι πιο πάνω είναι το ¨κορίτσι της πύλης του Πολυτεχνείου¨ οταν εισέβαλε το αρμα μάχης ρίχνοντας αυτή τη πύλη και τραυματίζοντας το κορίτσι.Απο παλιό της άρθρο(https://www.efsyn.gr/stiles/triti-matia/189797_i-plasti-diathiki-ton-theon) άντλησα ορισμένα ,ενδιαφέροντα νομίζω, στοιχεία για το συγκεκριμένο θέμα .

Χρήστος Κ.Πολίτης

One comment

  1. Ωραίο και διαφωτιστικό άρθρο, για πολλές σκέψεις και προβληματισμούς. Από έναν πολυσχιδή Δάσκαλο.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.