Μπάμπης Zαβιτσάνος (Τσιρώνιας) Ο Μεγανησιώτης ποιητής-λαογράφος

Ο Χαράλαμπος Ζαβιτσάνος (Μπάμπης Τσιρώνιας) είναι από εκείνους τους Μεγανησιώτες που με την πένα και την θεματολογία των γραπτών τους ξεχωρίζουν και κατατάσσονται άξια στους ταλαντούχους ανθρώπους του μικρού μας νησιού.

Πολλοί γνωρίζετε τον Μπάμπη από την πολύχρονη έρευνά του για την λαογραφία και την μουσική παράδοση του Μεγανησίου. Έχει συναντήσει και μιλήσει με τους γηραιότερους ανθρώπους του νησιού προκειμένου να μάθει και να καταγράψει ιστορία και παράδοση πριν αυτά χαθούν για πάντα μαζί τους. Όνειρο ζωής του η καταγραφή της» βόας» και των» τσιλίμπριων».

Καθαρά μεγανησιώτικοι χοροί που ελάχιστοι γνώριζαν και κανείς σχεδόν δεν θυμάται τον βηματισμό τους. Τα τελευταία χρόνια εξέδωσε (εκτός των άλλων) τρία βιβλία στα οποία καταγράφονται όλες οι πληροφορίες που συνέλεξε όλα αυτά τα χρόνια έρευνας.

Ο Μπάμπης όμως είναι και ποιητής και έχουν εκδοθεί οι συλλογές ποιημάτων του. Μεγανησιώτης ως το κόκκαλο με αστείρευτες γενικότερες γνώσεις , σχεδόν πρωτοπόρος των μεγανησιωτών που προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανή την λαογραφική μας ταυτότητα να την διασώσουν και να την μεταδώσουν στις επόμενες γενιές.

Αυτός είναι ο λόγος της έκδοσης των βιβλίων του και αυτό το όνειρό του. Να μείνει ζωντανή «Μια μπολίτσα στο χρόνο» πριν καταρρεύσουν οι»Ρωγμές του Χθες».

Ο Μπάμπης είναι παντρεμένος με την Μπένι, και έχει μια κόρη την Ηλέκτρα -Μαρία ιατρό ρευματολόγο, από τον πρώτο του γάμο με την αείμνηστη Πόπη (Καλλιόπη) Καρπαθάκη γνωστή δικηγόρο και αντιστασιακή. Ο Μπάμπης στην μνήμη της εξέδωσε το βιβλίο της με τίτλο «6 παραμύθια μας ταξιδεύουν στους μύθους».

Θα χαρακτήριζα την κουβέντα μας απολαυστική, συγκινητική και πολύ ενδιαφέρουσα. Ο Μπάμπης αστείρευτος με τις περιγραφές και τις θύμησες του μας συστήνεται και μας ταξιδεύει παράλληλα στο Μεγανήσι της αυλής, της γειτονιάς, των κουρασμένων τρατολόγων της ορφάνιας και της κρυμμένης δύναμης.

Ας γνωρίσουμε καλύτερα τον Μπάμπη…

Πού και πότε γεννήθηκες;

Γεννήθηκα τον Ιούνιο του 1952 μία Τετάρτη βράδυ προς Πέμπτη 3:00 ξημερώματα.Ο πατέρας μου εκείνη τη μέρα ήταν στου Κολόμπου για παλαμίδια και η μάνα μου σηκώθηκε μες στη νύχτα έντρομη…είχαν σπάσει τα νερά κι εκείνη πίστεψε ότι κατουριόνταν.

Την ξεγέννησε η θεία Γιαννούλα η διπλανή του Μαμαίτα.

-Γιατί δεν μου είπες τίποτα μωρή θυατέρα;

Τι να σου πω θειά Γιαννούλα… το περίμενα σε κάνα 40ήμερο.

Κι αφού με πήρε στα χέρια της, εφταμηνίτικο λιπόβαρες και ατάλικο όπως ήμουν ρώτησε τη μάνα…

-Και πού να το απιθώσω;

-Πάρε ένα κεραμίδι και βάλτο.

Ο πατέρας μου Νίκος Ζαβιτσάνος γεννήθηκε το 1917 και ορφάνεψε τριών χρόνων από πατέρα και 4 χρόνων από μάνα. Μεγάλωσε με το Χαράλαμπο Ζαβιτσάνο ( Καράμπαλο) παππού του και μου έδωσε και το όνομά του . Η γιαγιά μου Τασούλα ήταν αδερφή του Φίλιππου του Πεντακόσα, συνέταιρος του προπάππου μου ιδιοκτήτες δυο καϊκιών.

Ο πατέρας μου τρατολόγος και τιναχτής γεωργός πολέμησε στην απόβαση της Κεφαλλονιάς και στη μάχη του Βάλτου τους κατακτητές. Με την συμφωνία της Βάρκιζας παρέδωσε το οπλισμό του για να νοικοκυρευτεί. Παντρεύτηκε την Ευτυχία (Κούλα) Μπενία κόρη του Κωνσταντίνου Μπενία και της Μαριγώς Φερεντίνου αδερφή του Μπρίκα και του Πίτσα.

Ποιες ήταν οι παιδικές σου μνήμες από το νησί;

Μεγάλωσα στη γειτονιά ανάμεσα σε καραβοκύρηδες, Αμερικανούς μετανάστες, ψαράδες και τη θεία μου τη Χρυσούλα.

Στην αυλή μας είχε λαοσύναξη καθημερινά 10 με 15 άτομα. Από την Ουρανία τη Μελάσα, τον Βασίλη τον Τηγάνη μέχρι τους Κοκαλιάδες. Το Μήτσο τον Γύφτο, το Σωκράτη, τον Ηρακλή, τους Πολυβολαίους και τις γυναίκες τους. Η Πολυβόλαινα γιόρταζε το σκοτωμένο γιο της μέχρι που πέθανε. Τη Λενιώ του Ηρακλή με τα τσιτάτα στη γαϊδούρα της…

« και χα μωρή και χα μωρή αφορεσμένη όξω όξω όξω. Και το ιστορικό που ακούστηκε κάποιο πρωινό» Τσώπα μάνα κι έγινε…τι έγινε τι έγινε μωρέ ξεπατωμένο…. Έκανα ένα κ****δο ίσα με ένα τσαποστέλιαρο «

Τα καλοκαίρια πλάενα στα πεζούλια έξω από τα σπίτια μετά το κουβεντολόι και τις ιστορίες τους… Ο γέρο- Μήτσος ο Γύφτος, μετανάστης Αμερικής:

«Φρούστου φρούστου το φουστάνι και ήρθαν οι Αμερικάνοι, που φορουνε τα ρολόγια και δεν ξέρουνε την ώρα».

Οι γυναίκες που κατουρούσαν όρθιες ανάμεσα στους δυο πόστες ξύλα με τον γέρο Μήτσο να μονολογεί «π******* π*******» και να κλ**ει».

Ο Ηρακλής ο Πολυβόλος καπετάνιος πολύξερος στα λιιμάνια:

Υπήρχαν ταμπέλες στα καφενεία που έγραφαν: ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΤΟ ΟΥΡΗΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΠΑΤΗΝ Κ.Κ.Ε.

-Καπετάνιε τι γράφει εδώ; Στην Κέρκυρα;

-Όχι ρε βλάκα δεν βλέπεις; ΚΚΕ… Και Κατουράτε Ελεύτερα.«¨

-Μπάρμπα με πονεί το δάχτυλο, έβγαλα κερατά.

-Α… θα σου πω εγώ τι θα κάμεις. Μόλις δεις τον τάδε να περπατάει και σε μπσοκολιάσει μουτζωνέ τον και λέγε.»Να σου να σου κερατά, κι αν σε ματαμουτζώξω να σε ματαβγάλω»

-Τι είναι κερατάς;

-Έχει η γυναίκα του αργολάβους.«

Μεγάλωσα με ακούσματα στεριάς και θάλασσας.Με ιστορίες από ταξίδια,Μπάρκα μακρινά,με φουρτούνες και μπουνάτσες. Με παραμύθια,με παροιμίες και παιχνίδια της αυλής και του δρόμου.

Το σκρούμπο και το λίτσι,τα σκλαβάκια τη γουρούνα.

«-Κάτσε κάτω ωρή που σήκωσες τον όρλο σου. Τι σαλτάς…τα τσιλίμπρια χορεύεις;

Τσουλαφιάστηκα εγώ. Τι είναι τα τσιλίμπρια; Τα ψάχνω ακόμα…»

Έβγαλα το δημοτικό στο Σπαρτοχώρι. Ευτύχησα να έχω δάσκαλο τον Τάκη τον Αργύρη( Τζανάκα)

Αυτός με γέμισε αυτοπεποίθηση κι άρχισα να γράφω ποιήματα από την Δευτέρα Δημοτικού. Συναγωνιζόμουν με τον Πάνο- Γιώργο τον Φερεντίνο και τον Μάκη τον Πολίτη.Τρεις μικροί Μεγανησιώτες ποιητές.Στις γιορτές μερικές φορές έλεγα και δικά μου ποιήματα.

Μεγαλώνοντας;

Συνόδευα τον πατέρα μου στα παλαμιδόδυχτα και κοιμόμουνα στη βάρκα μας » Πανόραμα» με 6 κουπιά. Στου Κολόπλου με πόστο. Κάθε μέρα υποχρεωτικά αλλάζαμε πόστο για να μην υπάρχουν καβγάδες. Κι εκεί που τραβάγανε το κουπί αυτός στο τεμόνι τραγούδαγε

» Έλα μία στα κουπιά… Έλα δυο στο γιαλό Έλα τρεις και δείξε της…

Βάλε δύναμη μεγάλη… Έλα βάρκα στο Κεφάλι

Έγια μόλα Έγια λέσα… δυο γυναίκες έχω μέσα

Έλα τράβα δυνατά… Έλα πιάσε τα κουπιά…

Αυτά χαράχτηκαν στο μυαλό μου. Έψαχνα για 40 χρόνια μαζεύοντας στίχο στίχο. Η έκπληξη ήταν η «Μηλιά», λευκαδίτικος χορός που δίδαξε η γιαγιά της Γκόλφως Μαρκεζίνη όταν ήρθε από το Σούλι στη Λευκάδα. Η θεία μου η Χρυσούλα, ο παππούλης Πολίτης Ζαχαρίας έμαθε από το δικό του παππού το τραγούδι της μηλιάς.» Δεν το ξέρετε ολόκληρο…»έλεγε.

«Το μονοπάτι με έβγαλε σε ένα ρημοκλησσάκι

που είχε 30 μνήματα, αδέρφια και ξαδέλφια

το ένα το καλύτερο λίγο μακριά από τα άλλα

δεν πρόσεξα, το πάτησα και εκείνο με ρωτάει

αν είναι Φράγκοι στο χωριό και αν παίρνουν τις κοπέλες..».

Εδώ αναφέρθηκε στις Χαρακίδες .Όποιος είχε όμορφη θυγατέρα της χάραζε το μάγουλο και την σημάδευε να μην την πάρουν οι κατακτητές. Τις όμορφες Χαραικίδες της είπανε Μηλιές.

Μηλιά που είσαι στον εγκρεμό….

Στα χρόνια της εφηβείας;

Γυμνάσιο πήγα για τέσσερα χρόνια στην Μπρανελιά και δυο χρόνια στην Πρέβεζα.

Σπούδασα στο οικονομικό Πανεπιστήμιο Αριστοτέλειο στην Θεσσαλονίκη.ΑΒΣΘ το έλεγαν τότε.

Σαν φοιτητής τα δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς της χούντας κυνηγημένος πολλές φορές, έψαξα την ιστορία της αντίστασης και βρήκα ότι ο Κωνσταντίνος ο Ζαβιτσάνος, ( στρατιωτικός γιατρός που πολέμησε και στο μικρασιατικό) ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της ΣΕΚΕ Πρόδρομο του ΚΚΕ. Αυτός έφτιαξε τον πρώτο μουσικοχορευτικό σύλλογο στο Μεγανήσι τον «Ορφέα».

Από την θεατρική παράσταση «Φωνάζει ο Κλέφτης». Η καθηγήτρια Θεοφίλου, ο Βησσάριος Μπενίας και ο Κακλαμάνος από την Καρυά. Ο Μπάμπης είναι η Γυναίκα αριστερά
Ο Μπάμπης στην παράσταση.

Ο Μήτσος ο Τσαγκαριόλος μου τα είπε…

Το 36 έσκαψαν και έθαψαν τη βιβλιοθήκη του γιατρού και τα βιβλία με τη σφραγίδα του συλλόγου. Κάτω από μία πόστα ξύλα. Έμαθα για το αντάρτικο του Γιαννούλη, του Αντρέα του Συκιώτη. Τις Δεκαρχίνες. Με αυτές δεν τελείωσα ακόμα…

Από τις πρώτες η Μαρία του Πανάκου Αυγερινού, η Χρυσούλα του Καράμπαλου, η Ακρίβω του Γύφτου και πολλές άλλες. Ανέβηκαν στο παλκοσένικο… μέχρι τότε ήταν μόνο άντρες… έβαλαν σειρά στις πινιάτες για να μην τσακώνονται οι γυναίκες για το νερό, οργάνωσαν σπίτια και έκαναν μαθήματα στους αναλφάβητους.

Το πέσιμο της χούντας με βρήκε γραμμένο φοιτητή στο new york university. Η Πόπη ήταν ενάμιση χρόνο εκεί. Μα η λευτεριά είναι μαγεύτρα και δεν πήγα ποτέ Αμερική.

Από πότε ασχολείσαι με την λαογραφία;

Με την λαογραφία ασχολούμαι από το δημοτικό. Μετά τις απορίες για τα «Τσιλίμπρια» βρήκα τη «Βόα».

Τι είναι η «Βόα»;

Μαγευτικά στιχάκια. Παραγαδιάρηδες και λαμπαδόροι τραβούσαν κουπί μέχρι την Κέρκυρα. Ψάρευαν στον Αμβρακικό και τον Πατραϊκό. Η βόα κρατούσε τον ρυθμό. Αυτός που τραγουδούσε δεν τραβούσε κουπί. Βάρκες εφτάμετρες ή εννιάμετρες με έξι ή οκτώ κουπιά. Άντρας και κουπί. «Τράβα το π***** μου τράβα το τράβα το π***** μου το κουπί και μη μου βρίσκεις αφορμή τράβα το και σπάσε το στην κουβέρτα βγάλε το.«

Με βασανίζει χρόνια… σιγά-σιγά ξετύλιγα το κουβάρι ρωτώντας.

– Δάσκαλε τι είναι τα τσιλίμπρια (Τάκης Αργύρης-Τζανάκας)

-Χορός πειρατικός.

Ο Νίνος ο Πεντακόσας:

Σελέμπρο. Δοξαστικό. Αντίσταση γυναικών που πετροβολούσαν τους πειρατές από τα στεφάνια.

– Γκόλφω τι είναι τα τσιλίμπρια;

-Χορεύαμε, σαλτάγαμε και πετάγαμε χαλίκια…. και η έρευνα συνεχίζεται.

Επαγγελματικά με τι ασχολήθηκες;

Μετά από τις τόσες δουλειές του ποδαριού σαν φοιτητής, πωλητής βιβλίων, ξεφόρτωμα στη λαϊκή αγορά, μπογιατζής και πετυχημένος δημιουργός ιμιτασιόν κοσμημάτων υπηρέτησα στο στρατό για 38 μήνες. Παρουσιάστηκα το 76 και απολύθηκα το 79.

Το Νοέμβρη του 1979 έπιασα δουλειά στην» Royal crouises line» συμφέροντα Παναγοπούλου ως ταμίας. Συνέχισα ως δεξί χέρι του Μέγα Περικλή Παναγοπούλου στην» Magna marine,στην Attica και «Blue star» και «Super fast ferry» μέχρι το 2018 όπου έφυγα σαν γενικός διευθυντής εντεταλμένος σύμβουλος και εκπρόσωπος 54 εταιριών.

Μετά την συνταξιοδότησή μου μοιράζω το χρόνο μου 7 ή 8 μήνες Μεγανήσι και τέσσερις μήνες Αθήνα εκτός εξαιρέσεων που όπως τώρα είμαι Μεγανήσι 2 χρόνια.

Πώς είναι για έναν τόσο δραστήριο άνθρωπο όπως εσύ η ζωή τον χειμώνα στο Μεγανήσι;όνος μου εδώ περνάει όμορφα, ήσυχα και δημιουργικά. Εμπλουτίζω την συλλογή μου από πετρώματα και πυριτόλιθους. Κάνω κατασκευές από βότσαλα και θαλασσόξυλα, και «παίζω» τον κηπουρό καλλιεργώντας λαχανικά και ζαρζαβατικά.

Πάμε τώρα στον ποιητή Μπάμπη Ζαβιτσάνο.

Έχεις εκδώσει 3 ποιητικές συλλογές

2000 » Δεν έχει θάλασσα γαλάζιο δίχως ουρανό»

2016 «Η καμπύλη της στιγμής»

2016 «Το σπαθί του λόγγου στην μνήμη της πέτρας» με ποιήματα του πατέρα σου

Και δυο λογογραφήματα με κεντρικό θέμα το Μεγανήσι την ιστορία και την παραδόσή του.

2018″ Μπολίτσα στο χρόνο» μαζί με τη Φωτεινή Καββαδά

2020 «Ρωγμές στο χθες» μαζί με τη Φωτεινή Καββαδά

Για όσους ίσως δεν γνωρίζουν και ο πατέρας σου ήταν ένας ποιητής της εποχής του. Έχεις εκδώσει άλλωστε τα ποιήματά του εις μνήμην του. Μήπως το «χάρισμα» είναι οικογενειακή υπόθεση;

Ο προπάππος και ο πατέρας μου έγραφαν ποίηση. Ο πατέρας μου ήταν και φοβερός παραμυθάς όπως αναφέρει ο λαογράφος πανκος Λουκάτος.

Τι προσδοκάς από την έκδοση των βιβλίων λαογραφίας σου.

Όλα αυτά που έψαξα κατέγραψα και με τη βοήθεια της Φωτεινής δημοσίευσα, είναι ένα πρώτο βήμα για να βγουν από την αφάνεια. Τώρα κάπου θα υπάρχουν κι άλλοι τρελοί να τα πάνε παρακάτω να γίνουν χοροί, να αναβιώσουν τα ήθη και τα έθιμά. τηρώντας αυτά. Βρέθηκε ο Γιωργάκης να πάρει τη σκυτάλη και να τα » σπρώξει» παρακάτω…Άντε μωρέ και σε καλύτερα….

Είχαν την αποδοχή που περίμενες;

Είναι φοβερό πώς το χρήμα ( μακάρι να ήταν και πολύ) φθείρει και αλλοιώνει τους ανθρώπους. Από αγνούς φτωχούς και έντιμους βρήκα συμπάθεια στην έρευνά μου. Οι πολλοί αδιάφοροι ανυποψίαστοι ευτυχείς στην άγνοιά τους κατηφορίζουν στην αφάνεια και την αγνωσία. Εγώ για τους λίγους δούλεψα για τους ιδιαίτερους…για αυτούς που αγαπάνε με πάθος και δύναμη το νησί και την ιστορία του.

Τι είναι Μεγανήσι για σένα;

Μεγανήσι της αγάπης μας. Μεγανήσι της πέτρας και του ασφελαχτού όπου η ελιά αγκαλιάζεται με τη θάλασσα , το αμπέλι μεθά το κυπαρίσσι. Μεγανήσι του παραμυθιού της γιαγιάς, του πατέρα μου προσμονή.

Μεγανήσι της καρδιάς μας, αναζήτηση σε σκορπισμένα βιβλία ζωντάνεμα σε μνήμες θαμμένες.

Μεγανήσι με την ελπίδα χαραγμένη στο μεσόφρυδο με το ουρανοδόξαρο στεφανωμένο. τη βαθιά χαρακιά στη θέληση και την αντίσταση.

Μεγανήσι θαλασσινό με τσερνιασμένη πατούσα στην αλμύρα με το κουπί τη γιέκια και το καμάκι. Μεγανήσι της πριάς και της βόας.

Μεγανήσι της γυναίκας του ανδρώνεται και κυνηγάει κατακτητές πετροβολώντας.

Μεγανήσι με τσιλίμπρια δοξαστικά. Τέτοια αγκαλιά δεν θα έχει αλλού πατρίδα.

Μεγανήσι των προγόνων μου ποτισμένο τίμιο ιδρώτα με λιθιές σαν κάστρα και ελιές χιλιόχρονες. Μεγανήσι της βάρκας της παγανιάς.

Μεγανήσι των καϊκιών των πανιών το φλόισμα και των κυμάτων τον παφλασμό. Μεγανήσι της μονοκύλινδρης Μαλκότσι, Παπαθανάση και Αξελού.

Των βόλων και του τρούμπαλου, της τράτας και του μπραγανιού. Μεγανήσι αθάνατο.Της πεταλίδας των χουχλιδιών, της πίνας και του αχινιού,του προσφορήτη και των αγραποδιών.

Του αμπελιού και της ελιάς, της φορεσιάς της ντόπιας με το τσιμπέ την κούδα και το κεφαλοπάνι. Με τις τσόντες όξου από το μαντίλι αλλά και με το μπρούκι.

Μεγανήσι της μεντανίας τ’ απλαδιού και της καρπέτας. Του σακουλιού με μόστρες και με σπάθες. Του ζουρνά του κλαρίνου και του τυμπάνου.

Μεγανήσι του μάγκανου, του ξιναριού, της ντοπιολαλιάς…

Μεγανήσι… η πατρίδα μου.

Συμφωνώ απόλυτα. Αυτό είναι το Μεγανήσι του χτες, αυτό που προσδιορίζει την ταυτότητά μας. Πως βλέπεις όμως το Μεγανήσι του αύριο κρίνοντας από το σήμερα;

Το μέλλον του νησιού θα είναι θεσπέσιο(!) Με τουριστική ανάπτυξη μόνο το νησί δεν θα ανήκει στους Μεγανησιώτες.Αλλά ανάπτυξη χωρίς υποδομές ( δρόμοι ενέργεια νερό καθαριότητα) δεν υπάρχει.»

Μπάμπη θέλω να σε ευχαριστήσω πολύ γι αυτή την κουβέντα και την εμπιστοσύνη σου. Εύχομαι σύντομα να ολοκληρώσεις την έρευνά σου και να δούμε κάποια στιγμή τη «Βόα» και τα ‘Τσιλίμπρια» να βρουν βήματα και ρυθμό σε κάποιο χορευτικό πατάρι. Ο χορός είναι το στοιχείο που λείπει ακόμα από την ταυτότητά μας. Κι αυτό θα επιτευχθεί χάρη σε σένα.

Κλείνοντας ελπίζω το Μεγανήσι να αποδώσει στους χαρισματικούς ,ταλαντούχους και ξεχωριστούς ανθρώπους όπως εσύ αλλά και πολλοί άλλοι , που αφήνουν διαχρονικά το αποτύπωμά τους στην ιστορία και στην κοινωνία μας , την θέση, την αναγνωρισιμότητα και τον σεβασμό που τους αξίζει.

Αυτός είναι και ο σκοπός μας στο MeganisiLife μέσα από την στήλη «Πρόσωπα»

Καλή επιτυχία και καλή συνέχεια σε ότι κάνεις.

One comment

  1. ΘΑΥΜΑΣΙΟΣ Ο Μπαμπης συγκενης μου άξιος Ανθρωπος Επαγγελματίας και πολύ ωφέλιμος στη κοινωνία Μακάρι να υπήρχαν αρκετοί.. Μπράβο Μπάμπη συγχαρητήρια…!!!

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.