Μεγανησιώτικος Γάμος … Οι «Aρρεβώνες» {Βίντεο}

  Τ’ «αρρεβωνίσα» είναι το επόμενο βήμα στον Μεγανησιώτικο γάμο. Και εδώ με τον δικό μας τρόπο, τα ήθη  τα έθιμά  και τις συνήθεις μας.Με την ντοπιολαλιά στην περιγραφή κι αυτής   της χαράς μας…

Μετά το σάσιμο  και μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, όριζαν τη μέρα του αρραβώνα. Συνήθως Κυριακές. Ένας μικρός γάμος με όλες τις τυπικές διαδικασίες. Οι προετοιμασίες ξεκινούσαν πυρετωδώς. Και το κομπόδεμα του πατέρα της νύφης που φύλαγε για αυτές τις περιπτώσεις, άνοιγε.

…Για να πάρει το σταυρό του γαμπρού που θα του πέραε στο λαιμό.

…Για να αγοράσει τις φιλιές για το σόι του που θάβανε στη κόφα. Μια μικρή προίκα που κόστιζε και μια μικρή περιουσία. Κι ήταν μεγάλες τότε οι φαμελιές. Πολλά τα γαμπροκούνιαδα , τα μπατζανάκια τα συμπεθεριακά.

Σκαλτσουνομάντιλα για όλους, πουκάμισο για τον πεθερό και τους κουνιάδους. Ύφασμα για τις κουνιάδες, φόρεμα για τη πεθερά. Σεντόνια πετσέτες και κουβερτούλες απλικέ.

…Για να φκιάσει τα τεψά με το γλυκό το χωριάτικο και τους κουραμπιέδες.

…Για να συγυρίσει το σπίτι νάναι μια χαψά  μαζωμένο που θα  μπούν οι ξένοι άνθρωποι.

…Για να αγοράσουνε καλά ρούχα οι γυναίκες κι η νύφη το φόρεμα που θα βάλει.

Για να πάρουνε τα πιοτά να τρατάρουνε τον κόσμο. Βερμούτι και γλυκόπιοτο και μια μπουκάλα γιούσκι. Από κειό το πράμα που βρωμάει σα κουφοκαλόερος .

…Για να πάρουνε τα ζαχαράτα και τα αμυγδαλωτά αργότερα και τις μπομπονιέρες με το άσπρο τούλι.

Νύφη γαμπρός και πεθερικά κατέβαιναν στην «Χώρα»για τα ψώνια.

Εκείνη τη μέρα έλαμπε ο τόπος…Μοσκοβόλαε ασβέστης και χρώμα πλαστικό κι οι τραουδιστούδες από το πρωί πιάνανε το τραούδι. Μετά από μερικά χρόνια ήρθαν τα πικ-άπια με τις πλάκες. Σε όλο το χωριό τα ακούγανε…

Τα καλέσματα είχανε γίνει μια βδομάδα πρωτύτερα .

Πρώτα έγραφαν τη λίστα με τους καλεσμένους που αφορούσε το συγγενολόι (πρωτοδεύτερα ξαδέρφια) κουμπάρους , συμπεθέρους και φίλους. Κάποιοι καλεσμένοι  ήτανε και από  το σόι του γαμπρού και από της νύφης. Στενός ο κύκλος και όλοι συγγενείς μεταξύ τους.

Από σπίτι σε σπίτι και με το στόμα ο  πρωτομπάρμπας ή η πρωτοθειά  κάλαε τον κόσμο… Με φράσεις στερεότυπες , ασύνταχτες καμιά φορά και πάντα σε προστακτική . Εδώ η κάθε απουσία ήταν παρεξηγήσιμη …Δικαιολογημένοι ήταν μόνο οι ναυτικοί κι αυτοί που είχανε λύπη. Όμως και αυτούς πολλές φορές τους περίμεναν να ξεμπαρκάρουν αν ήταν πολύ στενοί συγγενείς.

..Νάσαι καλεσμένος στα αρρεβωνίσα του Κώστα…έλεγε η πλευρά του γαμπρού.

… Νάσαστε  καλεσμένοι στς  αρρεβώνες της  Βασίλως…η μεριά της νύφης.

Ακολουθούσαν τα σχετικά κους κους, ανάλογα με την περίπτωση.

-Σας καλέσανε εσάς  στ’ αρρεβωνίσα;

-Τι λες μωρή; Αφού δε τάχουμε καλά με το σόι τσ νύφης, αλλά με κάλεσε ο γαμπρός βαραμέντε…

-Εκαλέσανε ως και τσ  πέτρες…

-Ε! εφρτήνη την ακρυβοθυατέρα έχουνε, να μη κάμουνε το κομμάτ τσου…

Οι αρρεβώνες γινόνταν στο σπίτι της νύφης απογευματινές ώρες συνήθως.

Οι καλεσμένοι  άρχισαν να έρχονται από νωρίς. Ακολουθούσε ο παπάς που θα βλογούσε τις βέρες.

Όλα ήταν έτοιμα. Ο γαμπρός κατέφτανε με το δικό του σόι. Μπροστά η κοπέλα με τη κόφα στο κεφάλι όπου κουβάλαγε τα δώρα της νύφης. Τα γλυκά στα χέρια μέσα σε δίσκους τυλιγμένους με χρωματιστά σελοφάν.

Η νύφη και το σόι της στην πόρτα, τους  καλωσορίζανε…

-Καλώς ήρτατε, σα το καλό το χρόνο…

-Πάντα σε χαρές και σταποδελοιπώνε…

Η ώρα της τελετής έφτασε. Ο πατέρας του γαμπρού έβγαζε από την τσέπη τις βέρες . Ο παπάς τις ευλογούσε και ύστερα τις πέραε στο αριστερό χέρι του ζευγαριού.

Ακολουθούσαν τα φιλέματα στη νύφη. Το πρόσωπό της άλλαζε χρώματα ανάλογα με το χαρακτήρα της και τα συναισθήματα της.

Κοκκίνιζε  αν ήταν ντροπαλή  και μαζεμένη….

Χλώμιαζε από φόβο αν ήταν μικρή…

Μαύριζε και σκυθρώπιαζε από πίκρα αν την πάντρευαν με το ζόρι…

Έλαμπε και χαμογελούσε αν έπαιρνε από αγάπη τον γαμπρό…

Τα χρυσά,  τα στολίδια και τα φιλέματα είχαν να κάνουν  με το πορτοφόλι της οικογένειας με τον εγωισμό ή και την ανάγκη τους να φανούν. Γι αυτό,

Τηνε χρυσώσανε από κορφή σε πάτο.

_Τη στολίζανε σα λατέρνα.

-Τς βάνανε την Άρτα και τα Γιάννενα.

Όλο το σόι του γαμπρού, ένας ένας με τη σειρά κρέμαε  στη νύφη χρυσαφικά. Τα δαχτυλίδια δεν χωρούσαν στα δάχτυλα, οι μπόκολες και οι βεργέτες κρέμονταν το ένα κάτω από το άλλο στα αυτιά της κι έφταναν στους ώμους (Δεν ήταν της μόδας τότε οι διπλές τρύπες στα αυτιά, στη μύτη, στα χείλη, αλλιώς…) Οι αλυσίδες βάραιναν το λαιμό, και τα βραχιόλια γέμιζαν τους καρπού της. Όσο μεγαλύτερο το σόι του γαμπρού τόσο πιο φορτωμένη η νύφη. Η φράση  «Τη ντύσανε στα χρυσά»  μάλλον από εκεί βγήκε.

-Ο γαμπρός μειονεκτούσε σε αυτό. Ένας σταυρός  κι ένα ρολόι στην καλύτερη περίπτωση άντε και καμιά αλυσίδα του λαιμού.

Μετά τον «στολισμό» σειρά είχε το τρατάρισμα.  Σωρό οι βαντιέρες με το χωριάτικο, τους κουραμπιέδες και τα φρουτέξ. Σωρό οι φουντανιέρες με τα ζαχαράτα. Οι δίσκοι με τα γεμάτα βερμούτ και «γυναικείο» ρακοπότηρα. Κι οι μπομπονιέρες με το κάτασπρο τούλι μέσα στις κόφες. Για να φκιθούν το ζευγόρνιθο, να ζήσει να στεριώσει και νάχει καλά στέφανα.

Με τις ευχές οι αρρεβώνες σκολάγανε κι ένας ένας έφευγε φορτωμένος γλυκά και καλούδια. Τελευταίοι έφευγαν οι συμπέθεροι κι ο γαμπρός. Η νύφη έμενε πίσω, στο πατρικό. Μέχρι να γίνει ο γάμος και να μπει το στεφάνι έβλεπε το γαμπρό από μακριά. Η λαχτάρα και η ανυπομονησία μεγαλύτερη , ο φόβος μικρότερος  …το σημάδι στο χέρι έδινε σιγουριά. Όμως και πάλι δεν υπήρχε ελευθερία κινήσεων. Ο γαμπρός έπρεπε να πάρει τη νύφη αμαγάριστη. Ο παπάς να διαβάσει την παρθενία …

Αγάλι αγάλι το φιλί για να΄χει νοστιμάδα…

Φύλα τη τιμή σου για το γάμο μη σε μπαλιγάρει με γλυκόλογα και στη πάρει πριμ τσ ώρας σου..

Άμα του δοθείς κι ο ίδιος θα στο χτυπήσει κάποτε…

Προκαμίσου μωρή μαβροκίσα να μην ατιμάσεις το πατέρα σου..

Μη σε αγγαστρώσει και κάμεις κάνα μούλικο για θα πεθάνουμε από ντροπή…

Μη του φανερωθείς από τη μέση και κάτου  πριμ του γάμου κούρταλα…

Η ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη ήταν τέτοια ντροπή για τη νύφη  που το ζευγάρι παντρευόνταν σε στενό οικογενειακό κύκλο μέσα στο σπίτι  και χωρίς την παρουσία του πατέρα της νύφης ο οποίος έκανε χρόνια να της μιλήσει, όπως και στον γαμπρό. Ούτε το εγγόνι δεν τον συγκινούσε καθώς αυτό για όλη του τη ζωή θα κουβαλούσε το στίγμα του «μούλικου».  Οι αρρεβώνες όμως τότε κρατούσαν χρόνια ολόκληρα. Το επάγγελμα του γαμπρού (ναυτικός), η φτώχεια της νύφης που δεν είχε προίκα να ρίξει κάτου και λεφτά να κάμει ο πατέρας το γάμο, το πένθος που κρατούσε τρία χρόνια, οι μεγαλύτερες αδερφές που έπρεπε να παντρευτούν πρώτα, το φανταριλίκι ή τα μεγάλα μπάρκα καθυστερούσαν το γάμο. Καμιά φορά η καθυστέρηση οφείλονταν και στο αταίριαστο του ζευγαριού που δεν κατάφερναν να «συνομοιάσουν» να συμπαθιστούν και να αγαπηθούν. Έτσι δεν το παίρνανε απόφαση το τρενάρανε μέχρι να δεχτούν πιέσεις από την οικογένεια της νύφης.

 Όμως το πάθος ο έρωτας το απαγορευμένο, οι ορμές του άντρα που δε κρατιόντανε καθιστούσαν  αδύνατο  να κρατηθούν σε απόσταση μέχρι το γάμο τα ζευγάρια. Κρυφά βλεπόντανε, και οι ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες προέκυπταν συχνά.

Με τον αρρεβώνα ξεκίναγε μια άλλη καθημερινότητα για το ζευγάρι, κυρίως για την νύφη . Αυτή έπρεπε να βάλει τα δυνατά της για να αποδείξει στα πεθερικά πόσο άξια και νοικοκυρεμένη είναι. Όσο πιο γρήγορα την κέρδιζε τόσο πιο καλή θα ήταν η  σχέση η συμβίωση  και η υπόλοιπη ζωή της.

Συνεχίζεται…Επόμενη ενότητα Γάμος

(Οι φωτογραφίες στην γκαλερί είναι από προσωπική συλλογή,χορηγίες φίλων και από δικές σας αναρτήσεις στο fb. Παρακαλώ αν διαφωνείτε με την ανάρτησή τους στο site να επικοινωνήσει μαζί μας.)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.