Θέατρο και Μεγανήσι… Μέρος 1ο {Αρχείο}

ceb5ceb9cebacf8ccebdceb171

Η 27η Μαρτίου έχει καθιερωθεί σαν παγκόσμια ημέρα θεάτρου. Το Μεγανήσι με τη μεγάλη παράδοση στο θέατρο δεν έχει παρά να γιορτάσει αυτή τη μέρα  και δικαιωματικά θα λέγαμε καθώς η πρώτη του επαφή με το θέατρο μετρά παραπάνω από αιώνα.

Το αφιέρωμα που ακολουθεί και θα ολοκληρωθεί σε τρία μέρη, είναι από προσωπικό αρχείο και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 2010.

Πρώτο Μέρος.

Το πολιτιστικό Κέντρο Ταφίων του δήμου Μεγανησίου διοργάνωσε τον Αύγουστο του 2008 στο Μεγανήσι πολιτιστικό συμπόσιο με θέμα »όποιο μέλλον και να αγγίξω ,πάντα βρίσκω παρελθόν μπροστά μου.»

Μια  πρωτοπόρα και σημαντική εκδήλωση για τα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου μας, πολυθεματική, που συγκέντρωσε το ενδιαφέρον ,όχι μόνο των Μεγανησιωτών αλλά και των επισκεπτών του νησιού μας. Ένα από τα θέματα του συμποσίου ήταν και το θέατρο στο Μεγανήσι. Εισηγητής ήταν ο Τάκης ο Αργύρης ,καθηγητής μαθηματικών, γνωστός για το μεράκι του και την αγάπη του για το θέατρο,στους μεγαλύτερους αλλά και στους νεότερους μιας και συνεχίζει μέχρι σήμερα κάθε καλοκαίρι να μας χαρίζει ένα κομμάτι της ψυχής του. Το site μας θα χρησιμοποιήσει την εισήγησή του σε 2-3 μέρη και δεσμεύεται να αναδείξει και άλλα θέματα του συμποσίου στο μέλλον.Ευχαριστώ εκ των προτέρων την Μαυρέτα [Τούλα ]Αργύρη και τον Τάκη Αργύρη για την βοήθειά τους στο συγκεκριμένο άρθρο.

Το θέατρο στο Μεγανήσι

Το θέατρο στο Μεγανήσι έχει μακροχρόνια παράδοση. Ερασιτεχνικοί θίασοι εμφανίζονται στο τέλος του 19ου αιώνα στα χωριά της Λευκάδας και στα χωριά του Μεγανησίου.[λαϊκοί ποιητές της Λευκάδας ,εκδ.καστανιώτη]

Τα στοιχεία που παραθέτονται παρακάτω προέρχονται από στοιχεία του Λάμπρου Δάγλα Τάκη Αργύρη -δάσκαλου-και από θύμισες άλλων Μεγανησιωτών .

Οι πρώτες παραστάσεις δόθηκαν στο Κατωμέρι στα 1800 με το έργο »Ερωτόκριτος» του Βιτσέντσου Κορνάρου που ανεβαίνει για πρώτη φορά στη Λευκάδα. Έτσι επιβεβαιώνεται και το γεγονός ότι το Κρητικό θέατρο που επέζησε στα Επτάνησα μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους, ρίζωσε στην Λευκάδα.Από εκεί μεταδόθηκε αργότερα στην Ήπειρο και την Στερεά Ελλάδα.

1904-1905 στο Κατωμέρι »Γκόλφω»και ίσως η »Μόρφω» του Σπύρου Περεσιάδη

20ς αιώνας- 1η δεκαετία στο Σπαρτοχώρι »Γκόλφω» και » Η Σκλάβα’ του Περεσιάδη επίσης.Πρέπει τότε να εμφανίζεται για πρώτη φορά αυτοσχέδιο θεατρικό είδος σκέτς το »Ντόντο» με βάση λαϊκό ποίημα.

«Ο Βεργολής εφώναξε απάνου από την Κόμπα ,τα σπήλια εβουήξανε σαν ναπεσε μιά μπόμπα»

Σύμφωνα με μαρτυρίες τα σκετς παίζονταν πριν από  το 1850 ως ένα είδος θεάτρου του δρόμου. Στις αρχές του 20ου αιώνα αρχίζει να παίζεται και από μαθητές του δημοτικού σχολείου.

1914 Ξαναπαίζεται η»Γκόλφω» με ενδυμασίες αυτή τη φορά από το Ξηρόμερο για να προσεγγίσουν καλύτερα το θέμα.

1910-1920 ξαναπαίζονται τα παραπάνω έργα.

1927 Κατωμέρι «‘Γκόλφω»

1928 Κατωμέρι  «Εσμέ» του Περεσιάδη. Το ρόλο του Φλόγα υποδύθηκε ο Στέφανος Δάγλας η Κουράκης 39 ετών τότε και τον ξαναϋποδύθηκε το 1962 σε ηλικία 72 ετών. [!]

Και στο Σπαρτοχώρι την δεκαετία του 1920 έχουμε παρόμοια θεατρική κίνηση.

Στα χρόνια της κατοχής σταμάτησε κάθε δραστηριότητα στα χωριά,αλλά στα 1943 βρέθηκε στο Μεγανήσι ο θίασος των Χρήστου και Νότη   Μπογράτο. Ένας από τους θιάσους που έφυγαν από την Αθήνα και σκόρπισαν στην επαρχία για να μην πεθάνουν από πείνα. Στο θίασο που έδινε παραστάσεις κάθε βράδυ και στα τρία χωριά ,έπαιζαν και ντόπιοι ερασιτέχνες ηθοποιοί. Στο Κατωμέρι οι παραστάσεις δίνονταν στο κατώι του Πάνου Αυγερινού ,γι αυτό και ονομάστηκε »θέατρο Κατώι»

Στο Σπαρτοχώρι οι παραστάσεις δίνονταν στο προαύλιο του δημ. σχολείου και στο καφενείο του Πάνου Αθανίτη.

Τα έργα που ανέβαζαν ήταν κοινωνικά ,και πατριωτικά λίγο συγκαλυμμένα όμως, για το φόβο της γερμανικής φρουράς που έδρευε στο Βαθύ.Το εισιτήριο πληρώνονταν σε είδος Ψωμί,λάδι,τυρί ,και ότι άλλο μπορούσε να δώσει ο καθένας.

Είναι φανερό ότι ο θίασος βοήθησε την θεατρική παιδεία και την ψυχαγωγία του νησιού εκείνες τις δύσκολες μέρες για τον τόπο.Το »κατώι» έμεινε ανοιχτό μέχρι την απελευθέρωση.

Αρχές του 1944 και ενώ οι Γερμανοί ήταν ακόμα στην Λευκάδα η ΕΠΟΝ Κατωμερίου και Σπαρτοχωρίου δημιούργησαν θεατρικά τμήματα που έδιναν παραστάσεις πατριωτικού περιεχομένου,όπως »Στ΄άρματα», «Ζήτω η νέα γενιά» κ.α.

Στις παραστάσεις στο Κατωμέρι έλαβαν μέρος και για πρώτη φορά γυναίκες οι οποίες συμμετέχουν ξανά σε παράσταση μετά την διάλυση των θεατρικών παραστάσεων της ΕΠΟΝ,το 1976.

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και λίγο μετά σταματάει  κάθε δραστηριότητα,ώσπου το 1951 και 1952 αρχίζουν πάλι να δημιουργούνται λαϊκοί θίασοι που κάνουν αρχή με τι άλλο? την «Γκόλφω» και στα δύο χωριά.

1952 Κατωμέρι-»Το πατρικό σπίτι» του Στ.Δάφνη και Σπαρτοχώρι-»Ο Αθανάσιος Διάκος»του Α.Βαλαωρίτη

1954 Κατωμέρι- »Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας» και Σπαρτοχώρι-»Η πατρίδα»

1955 Σπαρτοχώρι -»Ο χορός του Ζαλόγγου» του Περεσιάδη

1956 [Πάσχα] Κατωμέρι -«Αρραβωνιάσματα» του Μπόγρη και Σπαρτοχώρι-τον «Αγαπητικό της βοσκοπούλας»

Οι λαϊκοί θίασοι αποτελούνταν τώρα πια εξ ολοκλήρου από απόφοιτους και μαθητές γυμνασίου.Ο θίασος Κατωμερίου ανέβασε το ίδιο έργο στον Μύτικα στο Νυδρί και την Ζαβέρδα [1956]

1956 Κατωμέρι-»Φαρμακωμένη»του Φ.Γιοφύλη. Το έργο ανέβηκε και στην Ιθάκη.

1957 Σπαρτοχώρι-»Ο χορός του Ζαλόγγου».

1958 Κατωμέρι-«Αντιγόνη»του Σοφοκλή

1959 Σπαρτοχώρι-η»Σκλάβα», την επόμενη χρονιά 1960 η»Γκόλφω»,και το 1961 πάλι «Ο»χορός του Ζαλόγγου.

1962 και πάλι στο ίδιο χωριό»το στραβόξυλο» του Δ. Ψαθά και στο Κατωμέρι η »Εσμέ»

Στις  25-5-1962 ιδρύεται στο Κατωμέρι ο εκπολιτιστικός σύλλογος »Μέντωρ»με στόχο την παραπέρα ανάπτυξη του ερασιτεχνικού θεάτρου.Την ίδια χρονιά ιδρύεται στο Σπαρτοχώρι εκπολιτιστικός αθλητικός σύλλογος .Οι δύο σύλλογοι διαλύονται τον Απρίλη του 1967 από την δικτατορία……..

Σύντομα το δεύτερο μέρος.

Πρώτη δημοσίευση: Παλιό MeganisiNews

One comment

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Φτιάξε site στο WordPress.com
Ξεκινήστε